ocuklarda Tip 2 diyabetin artmas zerine diyabetle sava klavuzunun yenisi hazrland. Daha nce 100 olan alk kan ekeri deeri artk 110 kabul edilecek, diyabetli bir neslin yetimemesi iin 4 kilo doan bebekler risk grubunda saylacak.

Modern insan tehdit eden Tip 2 diyabetin Amerika'da ocuklarda yzde 3'ten yzde 45'e ykselmesi bilim adamlarn harekete geirdi. Uluslararas Diyabet Federsyonu ve Amerika Diyabet Cemiyeti yaptklar almalarda Dnya Salk rgt'n de yanlarna alarak diyabetin anayasasn deitirdi. Daha nceden alk kan ekeri lm deeri 100'e gre konulan tan bugn 110'a karlarak, asrn tehlikesi olarak kabul edilen diyabete kar kiilerin bilinlendirilmesi hedefleniyor. Trkiye'de de uygulanmaya balanan yeni klavuza gre, 4 kilo ve zerinde doan tm bebekler riskli gruba alnd. Hamilelii sresince 20 ve zerinde kilo alan kadnlar da diyabete kar uyarlarak, beslenmede dikkat edilmesi gereken kurallar belirlendi. Getiimiz hafta sonu 'Diyabet Hastalar in Daha Salkl ve Gvenli Yaam' toplantsna katlarak Trk doktorlar bilgilendiren Dallas Diyabet ve Endokrinoloji Aratrma Merkezi Direktr Prof. Dr. Julio Rosenstock, gelimi lkelerde artan Tip 2 diyabetiyle ilgili sorularmz yantlad:

TRKYE DE KABUL ETT

* Yeni standartlar hangi kriterlere gre dzenlendi?
nceden sadece alk kan ekeri 100 ve zerinde olanlar diyabet tans alyordu. Ancak bugn tek bana alk veya tokluk kan ekeri lmnn deil, her ikisinin toplam sonucu yaplan ortalamann daha net bir gsterge olduu kabul edildi. Kan ekeri seviyesini 100'den 110'a karan Amerika Diyabet Cemiyeti ve Uluslararas Diyabet Federasyonu'nun ortak karar, Trkiye'de de uygulamaya konuldu. Bylece ocuklar daha erken dnemde diyabete kar koruma ansmz artacak. Ayrca 45 ya ve zeri tm kiiler, Vcut Kitle ndeksi 30 ve zerinde olanlar, obezite, tansiyon, kroner kalp hastal ile kan yanda ykseklik olanlar, hamileliinde 20'den fazla kilo alan kadnlar ve 4 kilonun zerinde doan bebekler de risk grubunda kabul edildi.

* Ka kii risk altnda?
Tm diyabetli hastalarn yzde 10'unu Tip 1, yzde 90'n ise Tip 2 diyabet hastalar oluturur. Tip 1 diyabet en sk olarak ocukluk anda grlrd. Ancak gnmz ocuklarnda Tip 2 diyabet yzde 45'lere ulat. Bu da tehlikenin ok hzl admlarla geldiini gsteriyor. Tm dnyada 246 milyon kii diyabet ile yayor ve bu rakamn 2025 ylnda 360 milyona ykselecei tahmin ediliyor.

SAATL BOMBA GB

* Obezitenin yaygnlamas diyabeti ne kadar artrd?
Obezlerin yzde 80'ine diyabet tans konuldu. Toplum olarak diyabet ve obezite ile i ie yayoruz. Diyet ve egzersiz eksiklii, okullarda ocuklara zararl yemek veren makineler, byk porsiyonlar... Tm bunlar Tip 2 diyabetin artmasnda etken. 'Diyabet+Obezite= Diyabezite' diyebiliriz. Devaml fast food beslenen, kola ien ve hamburger yiyenler tabii ki Tip 2 diyabet hastas oluyor. Gnlk alnan kalori miktarnn giderek artmas, buna karlk fiziksel aktivitenin azalmas, ocuklar daha da ok tehdit etmeye balad. Bu erevede ABD'deki okullarda fast food rnler veren makineler toplatlyor.

* Diyabet nlenebilir mi?
Diyabet nlenebilir bir hastalk. Salkl beslenme ve aktivitenin artrlmas ok nemli. ocuklar ve yetikinler gnde 30 dakika egzersiz yapmal. ocuklarda her n 250, erikinlerde ise 500 kalori geilmemeli. Bunlar dikkate alnmazsa saatli bombay andran diyabet nedeniyle hastalarn yzde 85'i kalp ve damar hastalklarndan kaybedilecek.
SEVDCAN GNE
Sabah