Trk bankaclk sisteminde nc eyrekte bilano bymesi yavalad. Bankalarn yurtd borlanmas dururken, kredilerdeki art da yavalad. te yandan, zkaynaklar yeniden arta geti.

Sektrn, toplam aktifleri Eyll 2006 tarihinde bir nceki yln ayn dnemine gre YTL baznda yzde 27 artarak 461 milyar YTL, dolar baznda ise bir nceki yla gre yzde 13 artarak 308 milyar dolar oldu.

Trkiye Bankalar Birlii'nin yaynlad rapora gre, toplam aktifler bir nceki yln ayn dnemine gre yzde 27 orannda artt. Toplam aktiflerin gayri safi milli haslaya oran Eyll 2006 itibariyle yzde 84 oldu. Bilanodaki byme hz yln ikinci yarsnda yavalad.

Yaymlanan raporda u bilgilere yer verildi:

"Toplam aktifler mevduat bankalarnda yzde 27, kalknma ve yatrm bankalarnda ise yzde 19 orannda artmtr. Bir nceki yln ayn dnemine gre, kamu bankalarnn toplam aktifler ve toplam mevduat iindeki pay gerilerken, kredi pay deimemitir. zel bankalarn paylar, bir nceki yln ayn dnemine gre gerilemitir. Yabanc sermayeli bankalarn paylar ise artmtr.

Geen yln ayn dnemine gre, aktif byklne gre ilk be ve on bankann aktif ve mevduat paylar azalrken, kredilerdeki paylar artmtr.

YTL aktiflerin toplam aktifler iindeki yzde 66 olan pay deimemi, YTL kaynaklarn toplam pasifler iindeki pay 1 puan azalarak yzde 62’ye gerilemitir. Yl sonuna gre, YTL aktiflerin ve pasiflerin toplam bilano iindeki pay 2 puan azalmtr.

Aktif kalemler iinde dikkati eken nemli gelime, menkul deerler czdannn paynn, zellikle vadeye kadar elde tutulacak menkul deerlerdeki azalmaya bal olarak gerilemesidir. te yandan, duran ve dier aktiflerin de toplam aktifler iindeki pay azalmtr. Likit aktiflerin yzde 14 olan pay

deimemitir.

Kredilerin toplam aktiflere oran bir nceki yln ayn dnemine gre 7 puan artla yzde 44 olmutur. Mevduatn krediye dnme oran, tm sektr itibariyle, bir nceki yla gre 10 puan artarak yzde 69’a ykselmitir. Eyll 2006 itibariyle, bu oran kamu bankalarnda yzde 39, zel bankalarda yzde 78 ve yabanc sermayeli bankalarda yzde 109 olmutur. Toplam aktiflerin yzde 50’si, kaynaklarn ise yzde 81’i 1 yldan daha ksa vadelidir.

Sektr zkaynaklar, 12 aylk dnemde yzde 19 orannda artarak 56,2 milyar YTL (37,6 milyar dolar) olmutur. Serbest zkaynaklarn toplam aktiflere oran artmtr. zkaynak karll, yllk bazda yzde 17,9 olmutur.

Finansal kurumlarn toplam piyasa deeri de 2005 yl sonundaki 62 milyar dolardan, Eyll 2006 itibariyle 50,4 milyar dolara gerilemitir. Kar hacmi yzde 108 artarak 8.448 milyon YTL’ye ulamtr. Net cret ve komisyon gelirleri artmtr. Net kambiyo zarar, risk dengeleme (hedge) ilemleri gelirleri ile karlklar ve aktif satlarndan elde edilen gelirler, karllk performansn etkilemitir.

Bilano d ykmllklerdeki arts garanti ve kefaletler ile para ve 'faiz swap' ilemleri etkilemitir." Eyll 2006 itibariyle faaliyet gsteren banka says 47 olurken, yl sonuna gre, ube says 328 adet artarak 6.575’e ykseldi.

Finansal piyasalarda dalgalanma

Finansal piyasalarda Mays-Haziran aynda yaanan dalgalanmalar, bilanolar etkiledi. Bu deiiklikler, 2006 yl ikinci eyreinde balad ve nc eyrekte de bariz olarak ortaya kt. Raporda konu ile ilgili yle denildi:

"Bilano bymesi durmutur: Toplam aktifler, yln nc eyreinde, Haziran ayna gre sadece yzde 1 orannda artarak 461 milyar YTL’ye ykselmitir. Bunun nedeni, pasif tarafta yurtdndan kullanlan kredilerin net olarak denmesi, yabanc para mevduattaki art ve aktif tarafta kredi genilemesindeki yavalamadr.

Likidite tercihi glenmektedir: Bankalarn likit kalma tercihleri nc eyrekte artmtr. Yabanc para tercihi artmaktadr: YTL mevduattaki art yavalam YP mevduatn YTL karl yzde 4, dolar karl ise yzde 8 orannda artmtr. Bankalar, yurtd bankalar nezdindeki risklerini azaltmakta ve varlklarn artrmaktadrlar.

Hanehalknn davran deimektedir: Hanehalknn mevduat tercihi YP lehine dnerken repo ilemlerinden salanan fonlar da artmtr. Repo ilemlerinden salanan fonlar, yln ikinci ve nc eyreinde toplam yzde 72 artarak, 21,3 milyar YTL’ye ykselmitir.

34 mevduat bankasnn 18'i sektr ortalamann zerinde byd

Eyll 2006-Eyll 2005 dneminde mevduat bankalar bilano bykl ortalama yzde 26,8 art kaydetti. Yln ilk yarsnda gl mevduat arts ve ds kaynak kullanmna bal olarak hzla artan toplam bilano byklndeki art eilimi, Mays-Haziran dalgalanmasndan sonra YTL mevduat ve kredi talebinin yavalamasna ve likidite tercihinin artmasna bal olarak, yln nc eyreinde yavalad.

Eyll 2006 itibariyle, sektrde faaliyet gsteren 34 mevduat bankasnn 18 tanesi sektr ortalamann zerinde byd. Sekiz mevduat bankasnn bilano byklg yzde 50’nin zerinde artarken, be mevduat bankasnn bilanosu da kld.

Mevduat bankalarnn ilk dokuz aylk zkaynak karll yzde 16

Net faiz marj daralmasna ramen, cret ve komisyon gelirleri, aktif satlar ve dier faaliyet gelirlerindeki arta bal olarak, kar hacmi byd.

Mevduat bankalarnn ilk dokuz aylk zkaynak karll yzde 16 oldu. Onbir banka ortalamann zerinde zkaynak karll salad.

Sermaye Yeterlilii

Haziran 2006 dneminde gerileyen sermaye yeterliligi, yln nc eyreinde yeniden ykseldi. Yln nc eyreinde kredi talebindeki yavalamaya karsn salanan yksek karllk, sermaye yeterliligini olumlu etkiledi.

Eyll 2006 itibariyle mevduat bankalarnn sermaye yeterliligi ortalama yzde 18,1 olarak gerekleti. 15 bankann sermaye yeterliligi oran ortalamann zerinde oldu.

Takipteki Alacaklar

Kredi talebinde hzla arta karsn, takipteki alacaklarda (karlk ncesi) art yzde 6 olmutur. Takipteki alacaklarn yzde 91’i iin karlk ayrlmtr. Eyll 2006 itibariyle, karlk ncesi takipteki alacaklarn toplam kredilere oran yzde 3,9 olarak gereklemitir. On iki bankada bu oran, ortalamann zerinde gereklesirken; alt bankada sfr olmutur.

Byme

Trk bankaclk sistemi toplam aktifleri Eyll 2006 tarihinde bir nceki yln ayn dnemine gre YTL baznda yzde 27 artarak 461 milyar YTL, dolar baznda ise bir nceki yla gre yzde 13 artarak 308 milyar dolar olmutur. Haziran 2006 itibariyle yzde 87 olan toplam aktiflerin gayri safi milli haslaya oran, nc eyrekte gereklesen yavalamaya bal olarak Eyll 2006 itibariyle yzde 84 olmutur.

Bankaclk sektrnn toplam bilanosu, 2006 ylnn nc eyreinde 5,7 milyar YTL art kaydetmitir. Toplam mevduat 3,7 milyar YTL , zkaynaklar 5,4 milyar YTL artmtr. Mevduat d kaynaklar ve dier pasifler gerilemitir. Aktif tarafta ise likit aktifler 2,9 milyar YTL, krediler ise 4,7 milyar YTL artmtr. Dier aktiflerdeki art snrl kalrken, menkul deerler czdan gerilemitir.

Bankaclk sektrnn toplam bilanosu, 2006 ylnn ilk dokuz aynda 64 milyar YTL art kaydetmitir. Bu artsn yzde 64’ (41 milyar YTL) mevduattan; yzde 26’s (16,6 milyar YTL) mevduat ds kaynaklardan, yzde 6’s (3,9 milyar YTL) dier pasiflerden ve yzde 4’ (2,5 milyar YTL) zkaynaklardan gelmitir. Salanan kaynaklarn yzde 79’u (50,7 milyar YTL) kredilere, yzde 23’ (14,6 milyar YTL) menkul degerler czdanna ayrlmtr. Likit aktifler ve diger aktifler gerilemitir.

stihdam

Bankaclk sektrnde, 2005 yl sonunda 132.258 olan alan says 8.630 kii artarak, Eyll 2006 itibariyle 140.888'e ykseldi. alan says Fon bankasnda azalrken, dier banka gruplarnda artt.

Bankalararas Kart Merkezinin verilerine gre, Eyll 2006 itibariyle, toplam kredi kart says 2005 yl sonuna gre yzde 4,5 orannda artarak 31,3 milyona ulat. Ayn dnem itibariyle toplam banka kart says da yzde 9,4 artla 52,8 milyon dzeyinde gerekleti. 2006 ylnn ilk dokuz aynda, POS ve ATM saylar da srasyla yzde 13 ve 8 artarak, 1.289.314 ve 16.012 dzeyine ykseldi.
Dnya Gazetesi